Тамга

Тамга – амитанаар, зэр зэмсэгээр болон геометрическэ хэбээр дүрсэлһэн, ямар бэ даа удхатай һүлдэ тэмдэг болоно.
“Мүнөөнэй тамга гэжэ үгэ монгол туургата арадуудай хэлэндэ түүрэг хэлэнһээ ороһон хаш. Юундэб гэхэдэ, түүрэг арадууд үни урда сагһаа хойшо энэ үгэ мэдэхэ хадаа, хөөрэлдөөндэ, бэшэгтэшье олон удхатайгаар хэрэглэдэг байгаа. Жэшээнь: түүрэг хэлэнһээ: тамга; 1) “печать, отпечаток”; 2) “знак магический”; тамгачи – “хранитель печати”, тамгала – “клеймить”, тамгалиг – “имеющийся печать (знак). Энэл үгэдэ тон дүтүүр удхатай түүрэг үгэ байха юм: “таг” – стадо; тамгала – “клеймить”. Нүүдэл ажабайдалтай түүрэгүүдэй бэшэгэй хэлэнһээ бии болохоһоо урид малнуудаа холингүй, илгаруулжа адуулхын хойноһоо түрэл зон өөһэдын тамга зохёогоод, малаа тамгалаад ябадаг һэн ха. Тиимэ тамгалалга хадаа эртэ сагай хадын шулуунда, хабсагайда бэшэһэн зурагуудтал адли үндэр наһатай болоно” (Дамдинов Д., 140). Олон зоной һанаанда тамга хадаа, адуу малаа тэмдэглэдэг онсо тэмдэг гэгдэнэ. Харин үльгэр түүхэ шэнжэлхэдэ, үльгэрэй баатарнуудай, дангинануудай зүүн гү, али баруун талада тиимэ тамга байха гэгдэнэ. “Айдурай Мэргэн хүбүүн баруун гуяынь болобол номон тамгаар тамгалуулһан гэжэ, Эжи Мүнхэ хаанай Эрхэ Сүйбэн тайжиие баруун хүхэнэйнь доро хурабша тамгаар тамгалуулһан гэжэ. Агуу Ногоон басаганиинь ахайяа тамгаар тамгалуулһан хүн, номон тамгаа үзүүлэбэл….” (Айдуурай Мэргэн, 1962, 145). Эндэһээ уламжалан хэлэбэл, тамга илангаяа баруун талада оршодог байһан. “Это правая половина тела, вероятно, в силу того, что она считалась чистой, светлой стороной, олицетворением жизни и добрых высших существ” (Михайлов, 1993, 22). Нэгэ угай, нэгэ бүлын зон нэгэ янзын тамгатай. Айдуурай Мэргэнэй ба тэрэнэй дүү басаганай тамга нэгэн, харин Эрхэ Сүйбэн тайжиин ондоо гэгдэнэ.  “Люди с синей отметиной” гэжэ һая монгол кино гараа. Чингис хаанай хүхэ тэмдэг монгол буряад угсаатанай онсо тэмдэг болоно. П.П. Хороших гэжэ эрдэмтэн эхирид, булагад болон хонгоодор угсаатанай 33 тамга тэмдэгүүдые оложо шэнжэлээ. В.А. Михайлов хори буряадуудай ажабайдал дээрэ үндэһэлэн 77 тамга тэмдэгүүдые олоһон юм.
Энэ эрдэмтэнэй ород хэлэн дээрэ бэшэһэн мэдээсэлнүүдэйнь нэгэ заримые дурдан (Михайлов, 1993, 7-14), өөрөө ном соо олоһоноо, хүн зонһоо дуулаһанаа нэмэлтэ болгон оруулнабди:
∞ Нюдэнэй шэл тамга. Олзо хэшэгэй арга олохо. Найман тамга. Найма тоодо адли тамга.
YШарбууна тамга. Эрхим һайн гэгдэдэг.
რ Морин тамга. Хори буряадай галзут угай ураа “даагай” байһан. Морин, дааган г.м. арад зоной ажабайдалда горитойхон нүлөө үзүүлһэн гэжэ бидэ мэдэнэбди.
Бүреэ тамга. Гоё һайхан хүгжэм хамаг юумэнэй дээрэ гэһэн удхатай.
Һабар тамга. Хун шубуун эхэтэй хори буряад болон хонгоодор угсаатанай хэрэглэдэг тамга.
Жараахай тамга. Загаһан бүхы амиды түрэлтэнэй эхэ гэгдэдэг. Бэлиг болон үрэжэлэй шэмын тэмдэг.
Загаһан тамга. Эреэн гутаар эхэтэй эхирит угсаатанай тамга. Һонор һэргэг байхын тэмдэг.
[Түхэреэн загаһан тамга. Хара сагаан хоёр загаһан сахариг болоно. Буддын шажанда элбэгээр хэрэглэгдэдэг. Арга бэлиг тэгшэ ниилээтэй гэһэн удхатай
Өөдөө хараһан могой тамга. Хэбтэһэн могой тамга. Гай гарза гаргаха гэнэ.
Ошор тамга. Дамаари тамга. Толгой түрүү, эхин түрүү гэгдэнэ.
Номон тамга. Халдаһан дайсанһаа айхагүй.
Һурша тамга. Дайлалдахадаа бэлэн гэһэн удхатай
Дүрөө тамга. Бү ябагадаг гэһэн удхатай.
Таха тамга. Олон зөөри тогтоохо, олзо омог оруулха гэнэ.
Горьёо тамга. Эд зөөриёо горьёолжо, тогтоохо гэһэн үлзытэй
Зэндэмэни тамга. Гал мэтэ бадархын тэмдэг.
Табисатай зэндэмэни тамга. Гурбан сагта эмдэрэнгүй бата бүхэ оршохын тэмдэг.
Шуулжан тамга. Шуулаһан шэнги дүрсэнүүд (гурбалжан, дүрбэлжэн г.м.)
Тооно тамга. Олзо омог оруулха тэмдэгтэй.
Түлхюур ба суурга тамга хүнэй хэшэг буян алдуулхагүй гэнэ.
Бугааг тамга. гоё һайханай тэмдэг.
Хайша тамга. » Хиргаха хайшалха бэлэн гэһэн удхатай.
Түмэн жаргалан тамга. Дууһашагүй жаргал гэнэ.
Табан тэбхэр тамга. Табан дүрбэлжинүүд шатарай хюлгын маягаар хоорондоо холбоотой. Табан бодос, энэ дэлхэй гэгдэнэ.
Үлзы утаһан. Бүтүү утаһан тамга. Дууһашагүй жаргал гэгдэнэ. Бэе бэетэеэ холбогдоһон арбан тон адлиханууд түхэреэлһэн болон дүрбэлжэн тэмдэгүүд.
Мүшэн тамга. Колхоз совхозуудай бии боложо байһан үеэр тэрэ сагай гүрэн түрын һүр һүлдэ мүшөөр адуу малаа тамгалдаг байгаа.
Шүрэ тамга. Эд мүнгөөр элбэг дэлбэг байха.
Бүмбэ тамга. Бүмбөөр дүүрэн тоһон мэтэ хэшэг буян дүүрэг.
Һэрээ тамга. 3 сагта дайсанаа илаха. Хүмэриһэн һэрээ тамга – халдагша дайсанай һүр һүлдэ доройтуулха, хүмэрюулхэ.
Һам тамга. Харша дайсанай голынь һамнаха.
Бахана тамга. “Эхын алтан тооно, баабайн мүнгэн бахана” хоёрһоо хүн үдэнэ. Тиимэһээ бахана эрэ хүниие түлөөлдэг. Эрэдэ гарахагүй удаган, гэртээ үтэлһэн эхэнэр баханатай гэрлэдэг заншалтай байһан. Баханын тэмдэг – эрын эхин, гэрэй тулгуур гэһэн удхатай.
Шубуун тамга. Хурдан, түргэнэй тэмдэг.
Хүлтэй шубуун тамга. Тэнгэриһээ газарта бууха һанаан.
Ямаан тамга. Урданай ангуушадай олзо хэшэг.
Хүн тамга. Хүнэй байра байдал, ябадал.
Нюдэн тамга. Нюдэн һаруул һэргэгээр хараг гэһэн удхатай.
Зүрхэн тамга. Голто зүрхэн, амин гол гэгдэнэ.
Һара тамга. Шэнэ һая гаража байһан һарын дүрсэ. Хэм тэгшэ гэрэлтэй байха ажабайдал гэгдэнэ.
Хоёр дабхар һара тамга. Һарын дүүрэн гэрэл гушан хоног соо арьбидаха гэгдэнэ.
Эдэ тамгануудһаа гадна үзэг тамганууд байһан гэжэ хэлэе. Монгол, буряад түгэд, ород үзэгүүдтэй тамганууд олон байһан. Түгэд, монгол үзэг тамганууд 19-дэхи зуун жэлэй эхин багаар дэлгэрэнхэй байһан. Ород үзэг тамга 19-дэхи зуун жэлэй тэгэндэһээ эхилжэ мүнөө хүрэтэрөө хэрэглэгдэдэг. Манай баабайтан үхэртөө “Ц” үзэг табидаг байһан. Обогойнгоо түрүүшын үзэг табина гэжэ ойлгонобди. Гансашье бэшэ, олон үзэгүүдһээ бүридэһэн тамганууд байдаг.

Социальна сетьнүүд соо хубаалдаха

Опубликовать в Facebook
Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники

277 комментария на “Тамга

  1. reliable canadian pharmacy

    Youre so trendy! I don’t mean Ive check out anything like this before. So wonderful to find someone with some original thoughts on this subject. realy thanks for beginning this up. this website is something that is required online, somebody with a little creativity. valuable work for bringing something new to the net!

  2. how can i get viagra without going to the doctor?

    After study a few of the post on your web site now, and I genuinely like your way of blog writing. I bookmarked it to my book mark site checklist as well as will certainly be checking back quickly. Pls look into my internet site also as well as let me recognize what you think.

  3. best cialis dosage

    Aw, this was an actually good message. In concept I would like to put in composing like this additionally? taking time and actual effort to make a great post? yet what can I say? I put things off alot and also never seem to get something done.

  4. cialis effect duration

    An excellent share, I simply provided this onto a colleague that was doing a little analysis on this. And he as a matter of fact acquired me breakfast because I found it for him. smile. So let me reword that: Thnx for the reward! Yet yeah Thnkx for investing the time to review this, I really feel strongly about it and love finding out more on this topic. If possible, as you become know-how, would you mind upgrading your blog with more details? It is extremely helpful for me. Big thumb up for this article!

  5. cialis doses available

    Youre so trendy! I don’t suppose Ive review anything like this prior to. So nice to discover somebody with some initial ideas on this subject. realy thank you for starting this up. this site is something that is needed online, a person with a little originality. useful task for bringing something new to the internet!

  6. how harful is 20mg of prednisone daily

    Can I simply state what an alleviation to locate somebody that really recognizes what theyre speaking about on the web. You absolutely understand just how to bring an issue to light as well as make it crucial. Even more individuals require to read this and also recognize this side of the tale. I angle think youre not much more prominent since you most definitely have the gift.

  7. trial samples of viagra

    An interesting discussion is worth comment. I believe that you should create extra on this topic, it could not be a taboo topic yet usually individuals are insufficient to speak on such subjects. To the following. Cheers

  8. familydick viagra dad

    I?d need to contact you right here. Which is not something I generally do! I enjoy reviewing a message that will make people think. Likewise, many thanks for permitting me to comment!

  9. viagra sildenafil 50mg

    After study a few of the blog posts on your internet site currently, and I truly like your way of blog writing. I bookmarked it to my book mark internet site list as well as will be examining back quickly. Pls look into my web site too as well as let me recognize what you assume.

  10. sildenafil citrate tablets in pakistan

    This is the ideal blog site for anybody that wants to find out about this topic. You understand so much its nearly hard to suggest with you (not that I in fact would want?HaHa). You definitely placed a brand-new spin on a subject thats been discussed for years. Terrific stuff, just excellent!

  11. 코인 카지노

    I’ve been exploring for a bit for any high-quality
    articles or blog posts in this kind of area .
    Exploring in Yahoo I eventually stumbled
    upon this site. Studying this info So i am glad
    to express that I have an incredibly just right uncanny feeling I came upon exactly what I
    needed. I so much for sure will make certain to do not fail
    to remember this web site and give it a glance on a continuing
    basis.

  12. Kitchen cabinet design ideas

    Hello there, just became aware of your blog through Google, and found that it’s really informative. I?m gonna watch out for brussels. I will be grateful if you continue this in future. Numerous people will be benefited from your writing. Cheers!

  13. İnstagram Ucuz Takipçi

    İnstagram’da takipçi satın almak bu kadar kolay olmamıştı. En kolay ve en hızlı instagram takipçi satın al paketleri ile sende buluş. İnstagram takipçi satın alma paketlerini hemen kullan ve hesabını yükselt! İnstagram takipçi satın al için en güvenilir site için linke tıklayınız. İnstagram takipçi satın alma ucuz bir şekilde gerçekleşir ve sizi popüler hale getirir.

  14. İnstagram Video İzlenme

    How do Microsoft and the owners of Firefox make money? Google is planning to create a browser also to compete with them called «chrome». I was wondering where does the source of revenue come in? There are no ads, etc. These programs are free..

  15. comprar aceite de jaen

    hello there and thank you for your information ? I have definitely picked up something new from right here. I did however expertise some technical issues using this web site, as I experienced to reload the website a lot of times previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web host is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will sometimes affect your placement in google and can damage your high-quality score if advertising and marketing with Adwords. Well I?m adding this RSS to my e-mail and could look out for much more of your respective interesting content. Ensure that you update this again soon..

  16. Türk Takipçi Satın Al

    İnstagram takipçi satın al sitesi sizlerle! İnstagram takipçi sayısını yükseltmek isteyen kullanıcılar için en güvenilir instagram takipçi satın al sitesi hizmet vermektedir. İnstagram profiline akış olmasını istiyorsan eğer yapman gereken tek şey instagram takipçi satın al paketlerini incelemektir. En ucuz instagram takipçi satın al paketlerini al ve hesabını fenomen hale getir.

  17. Ucuz Takipçi Satın Al

    İnstagram takipçi almak artık çok basit! Kolay instagram takipçi satın almak isteyenlere özel sitemiz sizlerle. İnstagram takipçi satın almak için güvenilir ödeme yöntemi ve 7/24 canlı destek ile güvenilir takipçi satın alın. Paketlerimiz ucuz instagram takipçi satın al paketlerinden oluşmaktadır. İnstagram takipçi satın alın ve hesap profilinizin kitlesini arttırın.

  18. takipçi satın al

    İnstagram takipçi satın al son zamanlarda binlerce kişi tarafından araştırılmaktadır. İnstagram takipçi satın al hizmetinden faydalanmak için alacağınız sitenin güvenilir olması gerekmektedir. Güvenilir instagram takipçi satın almak için bizi tercih etmenizde fayda vardır. İnstagram takipçi satın al hizmeti için en güvenilir site ile karşınızdayız!

  19. 公司宣傳

    This is the perfect site for everyone who wishes to find out about this topic. You know so much its almost tough to argue with you (not that I personally will need to…HaHa). You certainly put a new spin on a subject that’s been written about for ages. Great stuff, just wonderful!

  20. japanese in public 43

    Link exchange is nothing else except it is simply placing the other person’s blog link on your
    page at suitable place and other person will also do similar for
    you.

  21. halloween xxx parody 110

    Hi there! This post couldn’t be written any better! Going through this post
    reminds me of my previous roommate! He constantly kept talking about this.
    I’ll send this post to him. Pretty sure he’s going to have a very good read.
    Many thanks for sharing!

  22. Nice Apollo Gate Openers

    Hi there! Do you know if they make any plugins to help with Search Engine Optimization? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good gains. If you know of any please share. Many thanks!

  23. takipçi satın al

    Güvenilir instagram takipçi satın alma sitesi ile takipçi kazanmaya başla! 4 yıldır güvenilir ve kesintisiz İnstagram takipçi satın alma hizmeti sunan sitemiz ile sen de takipçi sayını arttırmaya başla. Ucuz ve aktif instagram takipçi satın al servisi sunan sitemiz ile profiline organik takipçi gönder. İnstagram takipçi satın al hizmetimiz ile hesabını geliştirmek için instagram takipçi satın alma sitemizi incele.

  24. Tiktok Güvenilir Takipçi

    Takipçi satın almanın keyfini tiktok takipçi satın alma sitesi ile yaşayın. Tiktok takipçi satın alma son zamanlarda çokça tercih edilmektedir. Tiktok takipçi satın almak için bizi tercih etmeniz için sebepler; Güvenilir takipçi satın alma sitesi, ucuz tiktok takipçi satın alma ve 7/24 tiktok takipçi satın alma hizmeti sunmaktadır.

  25. tiktok türk takipçi satın al

    Tiktok takipçi satın al hizmeti ile takipçi sayını arttırmaya başla! Türkiye’nin en güvenilir tiktok takipçi satın alma sitesi ile takipçi sayınızı arttırmak çok kolay. Güvenilir ve ucuz tiktok takipçi satın alma paketleri sunan sitemiz ile güvenilir bir şekilde hesabını yükselişe geçir! Tiktok güvenilir takipçi satın almak için sitemizi ziyaret edin.

  26. 2 Links

    Hello there, just became aware of your blog through Google, and found that it’s truly informative. I am going to watch out for brussels. I will appreciate if you continue this in future. Lots of people will be benefited from your writing. Cheers!

  27. Pet hotel

    I am not sure where you’re getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for great info I was looking for this info for my mission.

  28. Corner floor lamp

    Thank you for the auspicious writeup. It in truth was a enjoyment account it. Glance complex to far added agreeable from you! However, how could we keep in touch?

  29. 賣廣告

    What’s up, I desire to subscribe for this web site to take hottest updates, therefore where can i do it please help out.

  30. Gift baskets australia

    It is the best time to make some plans for the future and it’s time to be happy. I’ve read this post and if I could I want to suggest you some interesting things or suggestions. Maybe you could write next articles referring to this article. I desire to read even more things about it!

  31. Faience

    Thank you for every other wonderful post. The place else may anyone get that kind of info in such a perfect method of writing? I’ve a presentation subsequent week, and I am at the look for such information.

  32. Best Football podcast

    Heya i’m for the first time here. I came across this board and I in finding It truly helpful & it helped me out much. I hope to give something again and help others such as you aided me.

  33. Indomie noodles

    Good day! Do you know if they make any plugins to help with SEO? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good results. If you know of any please share. Appreciate it!

  34. Order rice online

    Hi! Do you know if they make any plugins to assist with SEO? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good success. If you know of any please share. Kudos!

  35. Wynyard station florist

    Hi there, just became aware of your blog through Google, and found that it’s really informative. I am going to watch out for brussels. I?ll be grateful if you continue this in future. Many people will be benefited from your writing. Cheers!

  36. Best florist in alexandria

    I am not sure where you are getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more. Thanks for great information I was looking for this information for my mission.

  37. Takipçi satın al

    İnstagram takipçi satın alarak takipçi sayınızı arttırmak sandığınızdan çok daha kolay. Websitemizi ziyaret edin ve takipçi satın almak için paketinizi seçin. Ödeme yöntemlerinden dilediğinizi seçerek, güvenilir instagram takipçi satın alın. Hadi sende gel ve takipçi satın alarak, takipçi sayını arttır.

  38. tadalafil vs aurogra for pah

    Hiya! I know this is kinda off topic however I’d figured I’d ask.
    Would you be interested in exchanging links or maybe guest authoring a
    blog article or vice-versa? My website discusses a lot of the same subjects as yours and I believe we could greatly benefit from each other.
    If you’re interested feel free to shoot me an email. I look forward
    to hearing from you! Fantastic blog by the way! https://aurogra.buszcentrum.com/

  39. cheap buy cialis

    Have you ever considered about including a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is fundamental and all. Nevertheless think
    of if you added some great photos or video clips to give your posts more, «pop»!

    Your content is excellent but with pics and
    video clips, this blog could definitely be one of the most beneficial in its field.
    Very good blog! http://ciaalis2u.com/

  40. gerçek takipçi satın al

    Tiktok takipçi satın alma konusunda türkiye’nin lider sosyal medya ajansını denediniz mi? Sizde tiktok takipçi satın al hizmetini ucuz bir şekilde kullanmak için hemen takipçi satın alabilirsiniz. Türk, gerçek, aktif, güvenilir ve en ucuz tiktok takipçi satın alma hizmeti ile yükselişe geç. Tiktok takipçi satın al ve takipçini rakiplerine oranla arttır.

  41. Oz digital online

    hey there and thank you for your info ? I?ve certainly picked up anything new from right here. I did however expertise some technical issues using this site, as I experienced to reload the web site a lot of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but slow loading instances times will often affect your placement in google and can damage your quality score if advertising and marketing with Adwords. Well I am adding this RSS to my e-mail and could look out for much more of your respective interesting content. Make sure you update this again very soon..

  42. Desktop recovery cape town

    Does your website have a contact page? I’m having trouble locating it but, I’d like to send you an email. I’ve got some recommendations for your blog you might be interested in hearing. Either way, great website and I look forward to seeing it expand over time.

  43. Grow your money

    hey there and thank you for your information ? I have definitely picked up something new from right here. I did however expertise several technical issues using this site, since I experienced to reload the site a lot of times previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web host is OK? Not that I’m complaining, but sluggish loading instances times will sometimes affect your placement in google and can damage your high-quality score if ads and marketing with Adwords. Anyway I?m adding this RSS to my email and could look out for a lot more of your respective exciting content. Ensure that you update this again soon..

  44. 120 x 170 Rugs

    Thank you for the auspicious writeup. It actually was once a amusement account it. Glance complicated to more delivered agreeable from you! By the way, how could we be in contact?

  45. Grey Shaggy Rugs

    hey there and thank you for your information ? I have certainly picked up something new from right here. I did however expertise several technical issues using this website, as I experienced to reload the site a lot of times previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web hosting is OK? Not that I’m complaining, but slow loading instances times will often affect your placement in google and can damage your high quality score if advertising and marketing with Adwords. Well I?m adding this RSS to my email and can look out for much more of your respective interesting content. Ensure that you update this again soon..

  46. Sriracha chili sauce

    hey there and thank you for your information ? I have definitely picked up anything new from right here. I did however expertise some technical issues using this website, as I experienced to reload the website many times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but slow loading instances times will often affect your placement in google and could damage your high-quality score if advertising and marketing with Adwords. Anyway I am adding this RSS to my email and can look out for much more of your respective intriguing content. Ensure that you update this again very soon..

  47. Hairdressing supplies

    I am not sure where you’re getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for wonderful info I was looking for this information for my mission.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>